CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN UNG THƯ

DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN UNG THƯ

Dinh dưỡng có vai trò quan trọng trong đời sống hàng ngày. Đặc biệt với bệnh nhân Ung thư vấn đề dinh dưỡng lại càng quan trọng hơn. Sụt cân có thể là biểu hiện đầu tiên của bệnh ung thư. Việc ăn uống kém do bệnh, do tâm lý, do sự hiểu biết sai dẫn đến suy dinh dưỡng ảnh hưởng xấu đến kết quả điều trị. Vậy bệnh nhân ung thư cần có chế độ dinh dưỡng như thế nào?

Sau đây là những lưu ý về dinh dưỡng chung cho bệnh nhân đang điều trị ung thư:

  • Duy trì cân nặng hợp lý: Tránh giảm cân bằng cách ăn uống cung cấp đầy đủ năng lượng và giảm cân ở những bệnh nhân béo phì
  • Ăn uống đầy đủ chất trong nhóm chất dinh dưỡng cần thiết: Đạm, đường, mỡ, vitamin và muối khoáng
Dinh dưỡng bệnh ung thư

Hình 1: nhóm chất dinh dưỡng cần thiết

  • Tăng cường luyện tập thể dục trong giới hạn cho phép

DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN HÓA XẠ TRỊ

Có nhiều phương pháp điều trị cho bệnh nhân ung thư. Mỗi phương pháp đều có ưu và khuyết điểm. Khi kết hợp với các phương pháp khác nhau tăng hiệu quả điều trị cho bệnh nhân. Tùy mỗi phương pháp khác nhau sẽ có những tác dụng phụ khác nhau. Một số tác dụng phụ phổ biến như: giảm cân, khó nuốt, nôn/buồn nôn, thay đổi vị giác, khô miệng, táo bón/tiêu chảy, thiếu máu…

Chế độ dinh dưỡng khi nôn, buồn nôn

Triệu chứng buồn nôn, nôn thường hay gặp ở bệnh nhân hóa chất và xạ trị. Mức độ buồn nôn, nôn phụ thuộc vào loại hóa chất, vùng được chiếu xạ và thể trạng bệnh nhân. Triệu chứng này sẽ ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân do bệnh nhân sẽ giảm ăn uống, không bù được lượng dịch mất đi do nôn ói. Tốt hơn hết nên cho bệnh nhân ăn nhẹ trước khi thực hiện xạ trị hoặc hóa chất

Những biện pháp dinh dưỡng giúp cải thiện triệu chứng buồn nôn, nôn cho bệnh nhân

  • Chia nhỏ bữa ăn trong ngày
  • Ăn thường xuyên, ăn chậm, nhai kĩ
  • Tránh thực phẩm cay, chiên, ngọt và chứa hàm lượng chất béo cao
  • Uống nước, hoặc đồ uống khác giữa các bữa ăn
  • Không ăn thực phẩm quá nóng, nhiệt độ thức ăn nên ở nhiệt độ phòng
  • Nên ăn đồ ăn lỏng như nước dùng hoặc nước hoa quả; dùng thực phẩm dễ tiêu hóa như nướng, khô hoặc dạng gelatin
  • Tập thở và thư giãn khi cảm thấy buồn nôn

Chế độ dinh dưỡng khi tiêu chảy

Tiêu chảy thường gặp ở bệnh nhân xạ trị vùng bụng và vùng chậu. Biểu hiện bằng tăng số lần đi đại tiện, phân nát hơn và có thể chỉ có nước. Tiêu chảy nhiều lần và kéo dài sẽ làm nặng sự mất nước và điện giải

Trên bệnh nhân bị tiêu chảy nhiều, việc bổ sung nước điện giải đầy đủ là cần thiết. Bên cạnh đó cũng nên bổ sung thêm men vi sinh để cải thiện tình trạng tiêu hóa tốt hơn. Để phòng ngừa tiêu chảy do xạ trị bác sỹ cũng có thể khuyên bạn bổ sung men vi sinh sớm trước khi xạ trị, kéo dài suốt quá trình xạ trị cho đến khi kết thúc

Chế độ dinh dưỡng khuyên dùng cho bệnh nhân tiêu chảy khi điều trị ung thư:

  • Uống nhiều nước: 8-12 cốc/ ngày
  • Chia nhỏ bữa ăn: 5-6 lần/ ngày
  • Ăn thực phẩm giàu muối như natri và kali: Các thực phẩm giàu natri và kali như chuối, cam, đào, nước ép mơ, khoai tây luộc, nghiền
  • Ăn thực phẩm ít chất xơ không hòa tan: Thực phẩm giàu chất xơ không hòa tan có thể khiến tình trạng tiêu chảy nặng hơn. Các thực phẩm nên dùng: chuối, gạo trắng, bánh mì trắng, sữa chua vị vani hoặc sữa chua trắng

Chế độ dinh dưỡng khi khó nuốt

Khó nuốt thường xuất hiện ở bệnh nhân xạ trị với liều 70Gy hoặc kết hợp hóa xạ trị. Thường giàm dần sau 3 tháng điều trị và cải thiện sau 12 tháng. Đối với những bệnh nhân khó nuốt chế độ dinh dưỡng nên điều chỉnh như sau

  • Chọn thực phẩm dễ nuốt. Chia nhiều bữa ăn nhỏ
  • Cắt nhỏ, trộn hoặc nghiền thực phẩm để dễ ăn hơn
  • Ăn thực phẩm mềm, ướt như ngũ cốc ninh nhừ, khoai tây nghiền, trứng trộn sữa
  • Làm ướt và mềm thực phẩm hơn bằng nước sốt, nước dùng, sữa chua hoặc các loại dung dịch khác
  • Dùng đồ uống mát, uống từng ngụm nhỏ bằng ống hút
  • Chọn thực phẩm và đồ uống cao năng lượng và hàm lượng protein cao
  • Ngồi đúng tư thế và hơi cúi đầu xuống về phía trước khi ăn uống: Ngồi hoặc đứng tối thiểu 30 phút sau khi ăn
  • Nên tránh: đồ ăn, đồ uống nóng, đồ cay, thức ăn cứng giòn, đồ uống có cồn, đồ ăn thức uống giàu acid, các loại nước uống có cồn

Chế độ dinh dưỡng khi khô miệng, viêm loét miệng

Khi xạ trị vùng đầu cổ có thể gây ra các vấn đề vùng miệng: đau miệng, khô miệng họng, mất vị giác, thay đổi vị giác, viêm lợi, viêm lưỡi, sâu răng, giảm tiết nước bọt, thay đổi vận động hàm hoặc thay đổi xương hàm

dinh dưỡng bệnh ung thư
Hình 1: Mức độ viêm loét miệng ở bệnh nhân xạ trị
Biện pháp khắc phục khi bị ảnh hưởng vùng miệng họng khi xạ trị
  • Khám nha khoa vài tuần trước khi bắt đầu xạ trị để đảm bảo vùng khoang miệng khỏe mạnh và sạch sẽ
  • Kiểm tra răng miệng hàng ngày
  • Giữ vệ sinh răng miệng hàng ngày, dùng bàn chải mềm và sử dụng nước ấm. Đánh răng và chỉ lưỡi sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ
  • Sử dụng kem đánh răng chứa fluoride
  • Không dùng nước súc miệng chứa cồn. Súc miệng bằng nước muối vài tiếng/ lần
  • Giữ miệng ẩm, uống từng ngụm nước nhỏ trong ngày
  • Nhai kẹo cao su không đường, sử dụng nước bọt trong ngày
  • Tập các cơ hàm: Mở và đóng miệng 20 lần nếu người bệnh không cảm thấy đau. Tập các động tác này 3 lần mỗi ngày ngay cả khi không bị cứng hàm
Lựa chọn thức ăn khi bị đau miệng
  • Thức ăn mềm, ấm, dễ nuốt, dễ nhai
  • Chia miếng nhỏ để ăn và uống ngụm nước sau đó
  • Tránh: thức ăn to, thô, nóng, cay, trái cây giàu acid, đồ uống có cồn, có lượng đường cao, các loại thuốc lá

Xem thêm: Tỏi đen chữa ung thư như thế nào?
Để tìm hiểu thêm về ung thư hay có thắc mắc cần giải đáp tham khảo: https://ungbuoubachmaihp.com.vn/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0977.133.457