TẦM SOÁT UNG THƯ GAN

TÓM TẮT

Tại sao phải tầm soát ung thư gan?

Gan là cơ quan lớn thứ hai trong cơ thể và nằm bên phải dưới khung xương sườn. Nó nặng khoảng 1,3kg và có hình quả bóng dẹt một mặt. Gan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể. Chính vì vậy bệnh lý của gan sẽ ảnh hưởng tới toàn bộ các chức năng của cơ thể. Bệnh lý ở gan thường gặp là u gan. U gan có hai loại: u gan lành tính và u gan ác tính (ung thư gan) (hình 1). Ung thư gan (bao gồm cả ung thư gan nguyên phát và ung thư gan thứ phát) là một trong số những bệnh ung thư phổ biến nhất. 75% ung thư gan nguyên phát là HCC (Hepatocellular Carcinoma: ung thư biểu mô tế bào gan)

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới ung thư gan mà nguyên nhân chính là viêm gan siêu vi B, viêm gan siêu vi C, xơ gan mãn tính. Tại Việt Nam, số người nhiễm viêm gan B, Viêm gan C và xơ gan rất cao nên cần nâng cao nhận thức để phát hiện kịp thời yếu tố nguy cơ, tầm soát ung thư gan để phát hiện bệnh sớm

tầm soát ung thư gan

Hình 1: Phân loại U gan

NHỮNG SỐ LIỆU ĐÁNG BÁO ĐỘNG

Ung thư tế bào gan phổ biến nhất ở gan. Trong đó ung thư tế bào gan nguyên phát là bệnh lý ác tính phổ biến nhất thế giới
Ung thư tế bào gan nguyên phát đứng thứ 5 ở nam giới và đứng thứ 9 ở nữ giới. Số ca mới mắc ước tính 564,000 ca/ năm

Tại Việt Nam, ung thư gan phổ biến đứng thứ 3 ở nam và thứ 8 ở nữ. Theo thống kê của IARC (Cơ quan nghiên cứu quốc tế về ung thư), mỗi năm VN có thêm 22,000 ca ung thư gan mới; gần 21,000 ca ung thư gan tử vong/ năm. Đa số bệnh phát hiện ở giai đoạn muộn nên tỷ lệ sống trên 1 năm rất thấp
Tỷ lệ nhiễm Viêm gan B và viêm gan C ngày càng gia tăng trong cộng đồng làm số ca ung thư gan ngày càng gia tăng

YẾU TỐ NGUY CƠ CỦA BỆNH UNG THƯ GAN

Yếu tố nguy cơ là bất cứ yếu tố nào làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh của bạn, như bệnh ung thư. Mỗi loại ung thư khác nhau sẽ có yếu tố nguy cơ khác nhau. Một vài yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được, ví dụ hút thuốc lá. Một vài yếu tố nguy cơ lại không thay đổi được; ví dụ tuổi, giới. Tuy nhiên khi có yếu tố nguy cơ, thậm chí vài yếu tố không có nghĩa bạn sẽ mắc bệnh. Và một vài trường hợp mắc bệnh mà không tìm được yếu tố nguy cơ

Sau đây là những yếu tố nguy cơ gia tăng mắc ung thư gan mà bạn có thể phòng tránh và tầm soát được

Tầm soát ung thư gan

Hình 2: Các nguyên nhân gây bệnh Ung thư tế bào gan

Viêm gan virus mạn

Viêm gan siêu vi B mạn

  • Trên thế giới có khoảng 360 triệu người nhiễm viêm gan B, trong đó khoảng 25% có khả năng chuyển thành Ung thư gan. Người mang virus viêm gan B gia tăng khả năng bị Ung thư Gan gấp 100 lần so với người không mang virus. Tùy vào genotype của người mang virus Viêm gan B mà tỷ lệ chuyển thành Ung thư gan cũng khác nhau. Những người mang viêm gan siêu vi B type C nguy cơ ung thư cao hơn những người mang viêm gan siêu vi B type B. Đường lây truyền gồm từ mẹ sang con, quan hệ tình dục và qua đường máu

Viêm gan siêu vi C mãn

  • Đây là yếu tố nguy cơ gây ung thư tế bào gan xếp thứ 2 sau viêm gan siêu vi B mạn. Đa số giai đoạn nhiễm cấp không triệu chứng và những người nhiễm sẽ chuyển thành viêm gan C mạn. Khoảng 2 – 4% người nhiễm Viêm gan C mạn tiến triển thành ung thư gan. Xơ gan kèm theo Viêm gan siêu vi C gia tăng nguy cơ chuyển thành ung thư gan

Viêm gan virus khác

Một vài virus khác như viêm gan A, viêm gan E cũng có thể gây nên tình trạng viêm gan cấp nhưng những người nhiễm virus này không đưa đến tình trạng viêm gan mạn hay xơ gan và không có nguy cơ bị Ung thư gan

Xơ gan và các bệnh gan mãn tính khác

  • Hầu hết các bệnh nhân ung thư tế bào gan phát triển trên nền xơ gan trước đó, nhất là sau viêm gan mãn tính. Các bệnh lý mãn tính của gan có thể đưa đến ung thư gan bao gồm
    • Viêm gan do rượu: ở những người nghiện rượu các tế bào gan sẽ bị tổn thương và thay bằng các mô sẹo. Những người nghiện rượu sẽ gia tăng ung thư gan. Hầu hết (nhưng không phải tất cả) những người phát triển thành ung thư gan đều có bằng chứng nghiện rượu
    • Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu: thường gặp ở những người béo phì
    • Xơ gan tự miễn
    • Xơ gan ứ mật tiên phát
    • Hội chứng Bubb – Chiari
    • Bệnh Wilson
    • Nhiễm sắc tố di truyền
    • Rối loạn chuyển hóa bẩm sinh

Afflatoxin

  • Đây là chất được tiết ra bởi một loài nấm có tên là Aspergillus flavus. Loài nấm này thường mọc trên hạt đậu phộng và ngũ cốc bị ẩm ướt lâu ngày. Chất này đã được chứng minh gây ung thư gan trên súc vật thí nghiệm. Để tránh nguy cơ mắc ung thư gan chúng ta phải giữ khô ráo các loại ngũ cốc. Không nên ăn khi chúng đã bị ẩm mốc

Các nguyên nhân khác gây ung thư gan

  • Nhiễm chất độc màu da cam/ Dioxin
  • Thuốc trừ sâu
  • Hóa chất trong thức ăn, nước uống
  • Ký sinh trùng
  • Yếu tố gia đình
  • Hút thuốc lá

ĐỐI TƯỢNG NGUY CƠ CAO

CẦN TẦM SOÁT UNG THƯ GAN Ở ĐỐI TƯỢNG SAU

  • Nam Châu Á trên 40 tuổi mang mầm bệnh Viêm gan siêu vi B
  • Nữ Châu Á trên 50 tuổi mang mầm bệnh Viêm gan siêu vi B
  • Người mang mầm bệnh Viêm gan siêu vi B có người trong gia đình bị Ung thư gan
  • Người nhiễm Viêm gan siêu vi C có xơ gan
  • Người bị xơ gan

PHƯƠNG PHÁP LÀM GIẢM NGUY CƠ UNG THƯ GAN

Tiêm vaccin viêm gan B: Việc nhiễm virus viêm gan B mạn gia tăng nguy cơ bị ung thư gan. Do đó tiêm vaccin viêm gan B sẽ giảm nguy cơ nhiễm virus viêm gan B

Điều trị Viêm gan virus khi nhiễm bệnh: Khi nhiễm viêm gan virus B và C, chúng ta phải thăm khám và theo dõi ở các cơ sở y tế để giảm thiểu nguy cơ viêm gan mạn, xơ gan và gia tăng nguy cơ ung thư gan

TẦM SOÁT UNG THƯ GAN NHƯ THẾ NÀO?

Ung thư gan thường có thời gian diễn tiến kéo dài trước khi có biểu hiện triệu chứng. Do đó tầm soát có thể giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm khi chưa có triệu chứng tăng hiệu quả chữa bệnh cho người bệnh

Đối với bệnh nhân có nguy cơ cao ở trên, nên được thực hiện siêu âm mỗi 6 tháng. Một số chất chỉ dấu Ung thư gan được sử dụng: AFP, AFP-L3, DCP. Tuy nhiên hiện nay do độ nhạy thấp nên AFP đã bị loại bỏ khỏi chương trình tầm soát Ung thư gan theo tiêu chuẩn mới nhất của Mỹ

Nguồn: https://www.cancer.org/cancer/liver-cancer.html ,tổng hợp

Cùng theo dõi để biết thêm nhiều thông tin bổ ích https://ungbuoubachmaihp.com.vn/ , http://sunkun.vn

2 thoughts on “TẦM SOÁT UNG THƯ GAN

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0977.133.457